Canvas & gewaxt canvas - waar draait het allemaal om?

 Leestijd: ongeveer 

Pak een tas van gewaxt canvas op en je voelt het verschil meteen - het gewicht, de textuur, het lichte plakkerige gevoel van de was. Het voelt als iets dat gemaakt is om lang mee te gaan, want dat is het ook. Canvas wordt al eeuwenlang gebruikt voor zeilen, tenten en militaire uitrusting. De gewaxte versie maakt de stof waterdicht zonder ook maar een gram plastic.

Canvas is een stevige stof met platbinding, gemaakt van katoen, linnen of hennep. Het is ademend, van nature sterk en krijgt na verloop van tijd een patina. Gewaxt canvas is canvas dat behandeld is met een laag paraffine of bijenwas: het houdt regen tegen en blijft tegelijk ademend. Beide zijn zwaarder dan synthetische alternatieven, maar veel duurzamer en beter te repareren.

We behandelen de eigenschappen, het onderhoud en de prestaties in de praktijk van beide stoffen - plus hoe je canvas opnieuw waxt wanneer de laag versleten is.

Samenvatting

Canvasstof: waar lichtgewicht robuustheid ontmoet

Wat is canvas?

Canvas, en met name katoenen canvas, is een opmerkelijk robuust en duurzaam materiaal, dat om zijn eigenschappen al eeuwenlang in veel beschavingen gebruikt wordt. Het oppervlak is heel glad en de stof scheurt extreem moeilijk doordat de mazen erg fijn zijn - dat geeft de tas maximale sterkte, zodat hij zware slijtage doorstaat.

Een ander belangrijk voordeel: canvas is lichtgewicht en daardoor zeer ademend, dus je kunt er natte kleren in bewaren zonder het risico dat je flauwvalt als je de tas na een sportsessie opent. Tegelijk houdt het materiaal lucht en allerlei onzuiverheden tegen - perfect voor reizigers die een praktische, lichte tas zoeken.

Waar komt de term "canvas" oorspronkelijk vandaan?

Dit materiaal werd niet altijd van katoen of linnen gemaakt zoals nu. De wevers van toen gebruikten vooral hennep om te weven. Dat gaf canvas zijn naam: "canvas" is een afleiding van het Latijnse woord "cannabis", wat letterlijk "gemaakt van hennep" betekent.

Naar schatting gaat het eerste gebruik van katoen voor canvasproducten terug tot ongeveer 1500 v.Chr., met name op de vlaktes van India. Later verspreidde katoenen stof zich dankzij de handel geleidelijk naar Europa, rond de 8e eeuw.

lichtblauwe katoenen canvas rugzak op de vloer

Hoe wordt canvasstof gemaakt?

Katoenen canvas wordt tegenwoordig vooral van katoen of linnen gemaakt. De weeftechniek kenmerkt zich door een dichte binding waarbij de inslagdraden de verticale schering loodrecht kruisen, boven en onder elke scheringdraad door.

Voor een katoenen canvas kun je kiezen voor tweedraadsgaren of twee enkele garens die samen gevlochten zijn - dat geeft de stof zijn uiteindelijke gewicht, sterkte en textuur.

📷 Credit: het YouTube-kanaal van OnlineFabricStore

Wat is het verschil tussen duck cloth & canvas?

Je leest vaak dat duck cloth en canvas twee compleet verschillende materialen zijn. Dat klopt niet. Duck - waarvan de naam niet van het dier komt maar van het Nederlandse "doek" - is een katoenen stof met vergelijkbare eigenschappen als canvas.

Het enige "verschil" zit in het gewicht van de stof, vaak dunner dan canvas, en in een dichtere binding: twee draden samen in de schering en één in de inslag.

Katoenen canvas en duck cloth lijken sterk op elkaar en onderscheiden zich van andere canvasstoffen doordat ze beide een platbinding hebben in plaats van een keperbinding. Je kunt dus zeggen dat duck een soort katoenen canvas is.

dames rugzak van katoenen canvasstof

Is canvas weerbestendig?

Onbehandeld - dus niet bewerkt met materialen zoals was - is katoenen canvas niet volledig waterdicht maar waterafstotend. Blijf niet te lang in de regen: de stof is weliswaar niet erg poreus en houdt in eerste instantie de meeste vloeistof tegen, maar op een gegeven moment neemt hij het vocht toch op en raakt hij doorweekt.

Toch maak je canvasstof heel makkelijk waterdicht. Je kunt kiezen voor een natuurlijke of een chemische methode. In feite hoef je alleen één kant van de stof te bedekken met een waterafstotende spray of met was - paraffine of bijenwas doet de klus prima.

Katoen waxen kun je doen met een haardroger, door de was direct op de stof te smelten, of door hem in een bakje te smelten en met een kwast aan te brengen. De eerste sporen van deze techniek dateren uit het begin van de 20e eeuw, op scheepswerven waar zeilen gewaxt werden om ze steviger en weerbestendiger te maken.

Hoe reinig je canvasstof?

Een canvastas verzorgen is ook heel eenvoudig, want het is een organisch en "onbewerkt" materiaal. Je wast het gewoon met zeep en water, mits je het goed naspoelt met schoon water en daarna laat drogen.

Om je canvasstof te reinigen heb je nodig:

  • een zachte borstel
  • een zachte doek
  • milde zeep of zadelzeep

Hier volgen een paar basisstappen:

  1. Borstel het vuil weg: borstel de stof voorzichtig met een zachte borstel of een vochtige doek om onzuiverheden van het oppervlak te halen.
  2. Was vlekken en strepen weg: heeft je canvas vlekken van vuil of vloeistoffen, breng dan een mengsel van milde zeep en warm water aan met draaiende bewegingen. Bij gewaxt canvas gebruik je geen te heet water, anders smelt de was.
  3. Spoel na: spoel het canvas met een andere zachte doek na met schoon, koud water om alle zeepresten te verwijderen.
  4. Laat drogen: laat je canvas aan de lucht drogen op een geventileerde plek, beschermd tegen zonlicht en warmtebronnen.

Gewaxt canvas: de extra eigenschap die het verschil maakt

Wat is gewaxt canvas?

Gewaxt canvas is een stof - meestal katoen - waarop bijenwas of paraffinewas wordt aangebracht om hem waterafstotend te maken. Door het canvas te impregneren vult de was de ruimtes tussen de mazen, die afgedicht worden zodra hij hardt. Zo komt er geen water doorheen.

Waar komt gewaxt canvas vandaan?

Op hun reizen kregen zeelieden vaak te maken met ruige weersomstandigheden. Ze hadden de gewoonte ontwikkeld hun kleren met visolie, vet of lijnzaadolie in te smeren om ze waterafstotend te maken.

Dat pragmatische gebruik breidde zich later uit naar zeilen, want zeelieden merkten dat natte zeilen efficiënter waren - maar ook zwaarder, en dat was ongewenst. Geleidelijk maakten gewaxte zeilen plaats voor natte: lichter, en even efficiënt.

Daarna verspreidde gewaxt canvas zich over de hele maritieme wereld, van beschermende kleding tot reisaccessoires voor zeelieden. Vervolgens kwam de trend aan land en raakte hij ingeburgerd in andere sectoren: de landbouw, het leger, de outdoorwereld en de mode.

📷 Credit: het YouTube-kanaal van Snake River Holsters Hoffmann Leather Works

Sinds toen en tot vandaag wordt gewaxt canvas vooral gebruikt om die waterafstotende eigenschap. Je vindt het met name terug in objecten die aan slecht weer worden blootgesteld: tenten, rugzakken, outdooraccessoires, enzovoort.

De textuur kan de eerste keer "ruig" aanvoelen, maar dat is juist de charme: het voordeel van gewaxt canvas is dat het na verloop van tijd verfijnder en zachter wordt en een patina ontwikkelt.

gewaxt katoenen canvas rugzak en zijn leren schouderband

Hoe reinig en verzorg je gewaxt canvas?

Een tas van gewaxt canvas verzorgen is iets "lastiger" door de waslaag, maar het gaat ongeveer net zo. Een tas van gewaxt canvas hoef je niet te wassen tenzij het echt nodig is, want de waslaag beschermt de stof tegen stof en de meeste vlekken.

Wanneer moet je gewaxt canvas opnieuw waxen?

Na verloop van tijd wordt de waslaag dunner. Het is dan aan te raden om elke 6 tot 12 maanden een nieuwe laag was aan te brengen, afhankelijk van je gebruik. Hoe vaak je je canvas gebruikt speelt mee, en ook de leeftijd: een oud canvas heeft wat meer onderhoud nodig dan een nieuw exemplaar.

Weet je niet goed waar je op moet letten, dan is er een snelle test: laat een paar druppels water op het oppervlak vallen. Worden ze opgenomen in plaats van weggerold, dan is het tijd om er iets aan te doen.

Hoe wax je gewaxt canvas opnieuw?

Voor je opnieuw waxt, reinig je eerst het canvas volgens de tips die we hierboven gaven voor klassiek canvas. Eén ding moet je vermijden: was een waxdoek nooit in de wasmachine en gebruik geen heet of lauw water, want de was smelt makkelijk bij hoge temperaturen.

Nu ben je klaar om opnieuw te waxen. Hier volgen de basisstappen:

  1. Pak je blok was en smelt het, idealiter au bain-marie in een kom of met een haardroger, tot een vloeistof die makkelijk aan te brengen is
  2. Breng de gesmolten was met een zachte doek of kwast aan op het canvas, met draaiende bewegingen. Wrijf de was goed in de stof en breng niet te veel aan. Gebeurt dat toch, neem het overschot dan gerust op met een droge doek of een stuk keukenpapier
  3. Doordrenk het canvas door het te verwarmen met een haardroger, op ongeveer 30 cm van de stof, zodat de was beter tussen de vezels dringt
  4. Laat je gewaxte canvas 12 uur drogen, in een geventileerde ruimte en weg van warmte, zodat de was kan uitharden.

Hoe verwijder je krassen en strepen van gewaxt canvas?

Gewaxt canvas is een reactief en vrij stug materiaal. De kans is dus groot dat er, als je bijvoorbeeld een van onze tassen van gewaxt canvas ontvangt, kleine plooisporen op de stof achtergebleven zijn. Laat je daar niet door frustreren: het is een volkomen natuurlijke reactie van het canvas en het oplossen kost minder dan twee minuten.

Ook na blootstelling aan regen kunnen er kleine "verkleuringsvlekjes" op het oppervlak ontstaan. Ook hier geen reden tot zorg: dat is een normale reactie, en je past dezelfde oplossing toe als bij plooien.

Om deze "problemen" weg te werken, verwarm je je canvas gewoon met een haardroger op ongeveer 30 cm afstand, zo'n 30 seconden lang, en wrijf je over het oppervlak met een zachte, pluisvrije doek. Je ziet ze meteen verdwijnen. Geloof je ons niet? We maakten een videotutorial om je te helpen:

📷 Credit: het YouTube-kanaal van EIKEN

Op de website van Eiken Shop bieden we beide stoffen aan, zodat onze avonturiers het materiaal kunnen kiezen dat ze het mooist vinden. Onze tassen zijn ook gemaakt van crazy horse leer, een van de beste kwaliteiten koeienleer op de markt.

📫 Gerelateerde blogartikelen:

📌 Wat is gerecycled polyester? Een reis van fles tot stof

📌 Wat is polyesterstof? Alles wat je moet weten

📌 Wat is ripstop-stof? De onbezongen held van duurzame textiel

📌 Wat is Cordura? Een stof vol sterkte ontrafeld

📌 Wat is nylon? Het revolutionaire materiaal dat onze wereld vormgeeft

Ondertekend door de auteur
Baptiste Pesanti – Co-founder of Eiken

Artikel van

Baptiste – medeoprichter van Eiken, outdoor-expert en liefhebber van vintage reizen

Baptiste is een doorgewinterde reiziger en medeoprichter van Eiken. Hij combineert zijn liefde voor outdoor met een diepe waardering voor vintage design en degelijk vakmanschap. Met meer dan 8 jaar ervaring in het testen van rugzakken en reisuitrusting deelt hij praktisch advies om de juiste keuze te maken — in de wildernis of in de stad.

Veldnotities van lezers

Laat een reactie achter

Let op: reacties moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd